COLECCIÓN MARCO
Ficha
Colección MARCO
Jorge Martins
Washington Barcala, Alfonso Galván, Juan Giralt, Sofía Madrigal, Idoia Montón, Leopoldo Nóvoa
Berta Cáccamo, Bosco Caride, Lluís Lleó
Hai un ano, en decembro de 2024, o MARCO, Museo de Arte Contemporánea de Vigo, presentaba unha primeira exposición con fondos propios. Titulada “Una imagen de sí”, reunía obra de tres artistas: Yolanda Herranz Pascual (Barakaldo, 1957), Andrea Costas Lago (Vigo, 1978), e Marta María Pérez Bravo (A Habana, 1959) poñendo en relación a arte galega coa exterior, especialmente a da Península Ibérica e de América, en consonancia coa nosa historia.
“Unha imaxe de si” foi un primeiro paso, un punto de partida e unha introdución a un proxecto de colección que continuou a medrar e a gañar relevancia crecente durante o último ano a través de doazóns e adquisicións. Hoxe, a colección do MARCO, aínda en desenvolvemento, comprende un conxunto de obras con gran coherencia formal e conceptual, que presentan múltiples diálogos e conexións entre elas, o que deu lugar a unha nova proposta expositiva, organizada en varios espazos da planta baixa do Museo.
O primeiro patio reúne obras de Berta Cáccamo (Vigo, 1963 - 2018), Bosco Caride (Vigo, 1963), e Lluís Lleó (Barcelona, 1961). Na sala seguinte (Galería A1), expóñense pezas de Washington Barcala (Montevideo, 1920 – 1993), Alfonso Galván (Madrid, 1945), Juan Giralt (Madrid, 1940 - 2007), Sofía Madrigal (Segovia, 1954), Idoia Montón (San Sebastián, 1969), e Leopoldo Nóvoa (Pontevedra, 1919 - París, 2012). Finalmente, a segunda galería está dedicada integramente ao artista portugués Jorge Martins (Lisboa, 1940).
Durante anos, do MARCO, Museo de Arte Contemporánea de Vigo, dicíase que era un museo sen colección, funcionando como un centro de arte, e os que opinaban así tiñan razón. Malia contar con excelentes instalacións de almacenamento, que serviron ata o de agora para albergar diversas coleccións municipais, e unha ducia de obras pertencentes ao MARCO, a esta función non se lle dera a debida importancia.
Actualmente, aínda que o aspecto máis visible do MARCO son as exposicións que se producen (entre seis e dez anuais, algunhas das cales itineran a outros espazos) e as actividades que se organizan, existen procesos de xestión case internos que son igualmente destacables.
Dende 2019, reorganizáronse os espazos (zonas de exposición, almacéns, oficinas) buscando un mellor aproveitamento dos mesmos; reformáronse o Anexo, actualmente dedicado a didáctica e obradoiros, e os espazos de oficinas; duplicáronse os fondos bibliográficos e, a principios de 2026, acometerase a necesaria ampliación do espazo da Biblioteca; relanzáronse as publicacións, buscando facelas parte dos proxectos que implican a realización dunha exposición.
En 2020, grazas ao convenio asinado coa Deputación de Pontevedra, adquiríronse dous cadros moi significativos nas carreiras de dúas artistas, Berta Cáccamo e Sofía Madrigal, nunha escolla que busca destacar a notable presenza das mulleres na arte nas últimas décadas.
Na mesma liña, o 5 de decembro de 2024 inaugurouse Unha imaxe de si como presentación “dun proxecto de colección que finalmente tomará forma nos próximos anos, cando a rede que comezamos a tecer adquira unha clara presenza física”. A exposición ía acompañada dun texto que comezaba así: “As coleccións de arte adoitan ser o resultado de iniciativas impulsadas máis polo entusiasmo que por unha planificación fría. As que nacen cun forte apoio financeiro tenden a reflectir a historia recente ou os acontecementos actuais; as que comezan case en silencio optan por tecer unha especie de rede na que os diálogos se fan posibles, baseados nun claro compromiso cunha contemporaneidade plural. Obras e nomes fan que se creen relacións e vaia fluindo, ata se facer visible, nítida, unha narrativa que, de cote, estaba na orixe.
A colección do MARCO, aínda nas súas primeiras etapas, afianza o seu foco na súa primeira exposición de obras procedentes de fondos propios, reunindo pezas clave de tres artistas: a viguesa Andrea Costas Lago, a bilbaína Yolanda Herranz Pascual, residente en Pontevedra, e Marta María Pérez Bravo, artista cubana afincada en México. A intención da proposta é clara: poñer en relación o mellor da arte gallega coa exterior, especialmente da Península Ibérica e das Américas, en consonancia coa nosa historia.”
Agora continuamos esta tarefa, reunindo tres pequenas propostas que crean un diálogo entre obras de Berta Cáccamo e Lluís Lleó, entre eles e Bosco Caride, e entre todos e o espazo dun dos patios do MARCO. Mentres tanto, nunha galería, explóranse as proximidades entre Washington Barcala e Leopoldo Nóvoa, e entre Alfonso Galván e Juan Giralt, así como o diálogo entre eles e dúas artistas extremadamente independentes, Sofía Madrigal e Idoia Montón. A terceira opción é presentar, individualmente, a obra de artistas que, como Jorge Martins, teñen unha presenza significativa na colección do MARCO.
INFORMACIÓN XERAL / ACTIVIDADES
Programación para escolares
Colabora: Fundación ”la Caixa”
A partir do 8 xaneiro 2026
Horario: de martes a venres de 10.00 a 11.30 e de 11.30 a 13.00
Previa cita: tel. 986 113900 Ext. 200 / 986 113900 Ext. 308 / Correo-e: comunicacion@marcovigo.com
Programación para asociacións, colectivos e grupos con necesidades específicas
Colabora: Fundación ”la Caixa"
A partir do 8 xaneiro 2026
Horario: flexible en función de necesidades e dispoñibilidade
Previa cita: tel. 986 113900 Ext. 200 / 986 113900 Ext. 308 / Correo-e: comunicacion@marcovigo.com
Talleres infantís
Colabora: Fundación ”la Caixa”
A partir do 10 xaneiro 2026
Horario: sábados de 11.00 a 12.30 (de 3 a 6 anos) e de 12.30 a 14.00 (de 7 a 12 anos)
Previa inscrición: tel. 986 113900 Ext. 200 / Correo-e: recepcion@marcovigo.com
Información e visitas guiadas
O persoal de salas está dispoñible para calquera consulta ou información relativa á exposición, ademais das visitas guiadas habituais: todos os días ás 18.00 / Visitas ‘á carta’ para grupos, previa cita.
Artistas
COLECCIÓN MARCO
Galería A2
Cando Jorge Martins (Lisboa, 1940) expuxo no MARCO, non eramos conscientes da relación que se desenvolvería entre artista e institución. A publicación dun marabilloso libro que recompilaba os textos e as notas dos seus cadernos, patrocinado pola Fundação Carmona e Costa, foi seguida pola doazón dunha colección de debuxos que nos permiten rastrexar a súa evolución e os seus intereses.
Nos primeiros, algún dos cales foron expostos na súa lendaria exposición individual no Musée National d'Art Moderne (Centro Pompidou de París, 1978), a reflexión xira arredor da liña, a xeometría e o espazo, con Malévitch como influencia próxima.
Posteriormente, o debuxo convértese na parte final e visible dunha especie de performances dinámicas, entregadas, tras as cales aparecen diferentes familias de imaxes, dende xogos de liñas, maëlstroms, referencias a espazos, persoas, sombras, multitudes entrelazadas, frases que se integran de forma natural no ritmo do debuxo.
Xunto aos papeis, hai dúas pinturas esenciais, A modern tragedy y A origem da razão, ambas de 2000. Sen ficción, a tea sen pintar ou o texto como trama transmiten a condición inevitable do soporte; non hai fondo, só referencias a un espazo suspendido. O personaxe que ve o seu pensamento e a imaxe suprematista da muller e un obxecto: o corpo real e a representación de Malévich; todo concisión, equilibrio sen simetría, precisión. A pintura, hipnótica, ten moito de autorretrato ou de síntese do creador contemporáneo. E o complemento irónico do cadro con, como fondo, o texto de Santa Teresa, defensora da idea de que o corpo nos é arrebatado, sen representación.
COLECCIÓN MARCO
Galería A1
Unir artistas trae consigo afinidades e sorpresas. O diálogo entre Washington Barcala (Montevideo, 1920 – 1993) e Leopoldo Nóvoa (Pontevedra, 1919 - París, 2012) é fascinante: dous artistas inmersos nunha procura persoal, cun enfoque tan irredutible que acaba por percibirse a orde interna das súas composicións, quizais unha lección do seu admirado Torres García. Artistas unidos mesmo polas cidades (Montevideo, París), pero distintos na natureza íntima e meticulosa de Barcala e na natureza expansiva de Nóvoa.
Alfonso Galván (Madrid, 1945) e Juan Giralt (Madrid, 1940 - 2007), para quen o MARCO organizou exposicións retrospectivas, sempre se respectaron mutuamente, quizais porque sabían que elixiran camiños tan singulares que os levaron a unha marxinalización inicial. Galván, a través do seu compromiso de centrarse no acto de pintar e prolongar o feitizo dunha imaxe aparentemente narrativa; Giralt, atopando nunha especie de colaxe pictórica unha forma de traballo máis axitada, da que foi capaz de extraer imaxes de sorprendente equilibrio.
No caso de Sofía Madrigal (Segovia, 1954) e Idoia Montón (San Sebastián, 1969), o fío condutor é que ambas pintan, literalmente, o que queren e como queren; empregan a pintura para explicar, centrándose no que lles é máis próximo, en como ven o mundo, a vida cotiá e, sobre todo, na súa relación coa propia pintura. Y pintan con una exigencia y rigor conceptual extremos. E pintan cun cunha esixencia e rigor conceptual extremos.
COLECCIÓN MARCO
Patio A1
Coa adquisición de Enuma (1990-1991), un cadro que Berta Cáccamo (Vigo, 1963 - Coruxo, 2018) pintou durante a súa estadía en París, iníciase o impulso que se lle dá á colección MARCO a partir de 2020. A obra indica unha elección persoal, afastada das propostas de artistas da súa xeración, nunha investigación sobre a pintura, a cor, o soporte, a dimensión, o xesto, o ritmo, a orde interna do cadro, o significado do representado, a presenza do misterio, cun xeito de pintar drástico e sen concesións.
Lluís Lleó (Barcelona, 1961) garda excelentes recordos dos cadros que Berta Cáccamo pintaba en Barcelona, xusto antes de que el comezase unha estadía de trinta anos en Nova York, abrindo un diálogo entre un estilo debedor do legado da pintura ao fresco e dos mestres italianos e a ruptura que percibía na escena neoiorquina. Na súa exposición individual no MARCO (Pittore, 2023) combinou pintura, obras sobre papel e escultura, levando cada peza aos seus límites e creando tensión, un detalle que subliña en Sen título (Detrás), 2024.
Xunto a eles, a obra de Bosco Caride (Vigo, 1963) tamén se afasta das liñas tradicionais da pintura, xogando coa ambigüidade de se debe ser ou representar, deixando as imaxes nun estado de indefinición deliberada, para que sexa o espectador quen decida cara a onde dirixir a intención. Trátase de cadros inquietantes pero sedutores, que revelan un amor pola pintura e un desexo de cuestionar a súa función.
Tres artistas cuxas obras poden dar xiros, mesmo saltos, pero sempre no fío invisible de beleza e honestidade que levan dentro.
